Search
Friday 16 November 2018
  • :
  • :
Latest News

అందమైన జీవితం ఆశ(యం)తో బతుకుదాం..

మనిషి తన జీవితాన్ని అంతం చేసుకోవాలనే విపరీతమైన ఆలోచన చేయడాన్ని వైద్య పరిభాషలో పారాసూసైడ్ అంటారు. ఆత్మహత్య చేసుకోవాలనే ఆలోచన, ప్రయత్నం రెండూ కూడా తీవ్రమైనవిగా పరిగణించాలి. సైకోటిక్ రియాక్షన్ ఫలితంగా కూడా ఇలాంటి ఆలోచనలు ఏర్పడతాయి.

suicide

టీచర్ అందరి ముందూ క్లాసులో తిట్టిందని నాలుగో తరగతి విద్యార్థి ఆత్మహత్య…..
ఫేస్‌బుక్‌లో మొదలైన ప్రేమ విఫలమైందని లైవ్‌లో సూసైడ్ చేసుకున్న యువతి…..
కన్నబిడ్డలు చూడటం లేదని, వారికి భారంగా ఉండకూడదని ప్రాణాలు తీసుకున్న వృద్ధ దంపతులు….
నీట్‌లో ర్యాంకు రాలేదని కళాశాల భవనంపై నుంచి దూకి ఆత్మహత్య చేసుకున్న విద్యార్థి …..
పంటలు పండలేదని రైతుల ఆత్మహత్య…..
ఆర్థిక ఇబ్బందులతో కుటుంబం మొత్తం ప్రాణాలు తీసుకున్న వైనం……
మానసికవేదనతో యాంకర్ ఆత్మహత్య…..
అభిమాన హీరో కోసం యువకుడి బలవన్మరణం…..

నేను పనికి రాను నా జీవితం వేస్ట్…నన్నెవరూ అర్థం చేసుకోరు…నేను భూమికి భారం..నాకెవరూ లేరం…నేనేం సాధించలేను…జీవితంలో ఓడిపోయాను… దాదాపు ఆత్మహత్య చేసుకొనేవాళ్లంతా ఇలాంటి నిరాశా నిస్పృహలతోనే ఉంటారు.  ఇలాంటి మాటలనే వాడుతుంటారు.  మరి ఇలాంటి లక్షణాలను కుటుంబ సభ్యులు గుర్తించి సైకాలజిస్ట్‌ను సంప్రదించాలి.

ఇలాంటివన్నీ దాదాపు ప్రతిరోజూ పత్రికల్లో, టీవీ చానెళ్లలో ఎక్కడో ఒకచోట చూస్తూనే ఉన్నాం. అప్పటి వరకూ మనతోనే ఉండి, మనింటి పక్కనే ఉన్న వ్యక్తి హఠాత్తుగా ఆత్మహత్యకు పాల్పడ్డ విషయం తెలుసుకుని అవాక్కవుతాం. తన ప్రాబ్లం ఏంటో ఒక్కసారి కూడా చెప్పలేదు. చెప్తే ఇంత జరిగేదికాదుగదా అంటూ నిట్టూర్పులు విడుస్తాం. అయ్మో పాపం అనడం కంటే ఏమీ చేయలేమా అని ఓసారి ఆలోచిస్తే …ఆత్మహత్యలను ఆపేందుకు పరిష్కారం దొరుకుతుంది. అందుకోసమే ఆత్మహత్యల నివారణకూ ఓ రోజు ఉంది. రోజురోజుకీ ఆత్మహత్యలు పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో ఇంటర్నేషనల్ అసోసియేషన్ ఫర్ సూసైడ్ ప్రివెన్షన్ (IASP), ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) సంయుక్తంగా 2003 నుంచి ప్రతి సంవత్సరం సెప్టెంబర్ 10న ఆత్మహత్యల నివారణ రోజుగా నిర్వహిస్తోంది. ఈ ఏడాది కలిసి పని చేద్దాంఆత్మహత్యలు నివారిద్దాం (Working Together to Prevent Suicide) అనే లక్షంతో సామాజిక చైతన్యం కల్పించడానికి ప్రపంచ వ్యాప్తంగా వివిధ కార్యక్రమాలను చేపట్టడానికి పిలుపునిచ్చింది. ఆత్మహత్య చేసుకోవడం పిరికి చర్య, మహా పాపం అంటూ విస్తృతంగా ప్రచారం చేస్తోంది.

మనిషి తన జీవితాన్ని అంతం చేసుకోవాలనే విపరీతమైన ఆలోచన చేయడాన్ని వైద్య పరిభాషలో పారాసూసైడ్ అంటారు. ఆత్మహత్య చేసుకోవాలనే ఆలోచన, ప్రయత్నం రెండూ కూడా తీవ్రమైనవిగా పరిగణించాలి. సైకోటిక్ రియాక్షన్ ఫలితంగా కూడా ఇలాంటి ఆలోచనలు ఏర్పడతాయి. ఎప్పుడైతే నిస్సహాయత ఆవరించిందో, భవిష్యత్తు చీకటిగా కనిపిస్తుంది. మనోవ్యాధికి లోనవుతారు. ఇలాంటి వారు ఆత్మహత్యే శరణ్యమనుకుంటారు. బలవన్మరణానికి చేసే వివిధ ప్రయత్నాలన్నీ మానసిక రుగ్మతల కిందకు వస్తాయి. ఇలాంటి మనస్తత్వం ఉన్నవారికి తక్షణమే మానసిక వైద్యుని పర్యవేక్షణ అవసరం.
చిన్నపిల్లల దగ్గర నుంచి వృద్ధుల వరకు ఆత్మహత్యకు పాల్పడేవారి సంఖ్యను పరిశీలిస్తే …చాలా చిన్న చిన్న కారణాల వల్లే చనిపోతున్నట్లు ఓ సర్వేలో తేలింది. ఎవరికైనా తన బాధ చెప్పుకున్నప్పుడు ..విన్నవాళ్లు వెంటనే ఆ…ఇదీ ఒక బాధేనా, తర్వాత చూద్దాంలే అనే నిర్లక్షపు సమాధానంతో వీరు తెగ మనసు పాడుచేసుకుంటారు. నన్నెవరూ పట్టించుకోవడం లేదనే భావనతో తమను తాము అంతం చేసుకుంటున్నారట. ఎవరైతే ఆత్మహత్య చేసుకోవాలనే నిర్ణయానికి వచ్చారో, వారు తమ సమస్యను పరిష్కరించుకునే మార్గాన్ని కూడా వెతకరు.

గ్యాడ్జెట్‌లే లోకంగా….

Engineering Student Commits Suicide at Anantapur

టెక్నాలజీ పెరగడం వల్ల స్మార్ట్‌ఫోన్లు, ఇంటర్‌నెట్, కొత్త గ్యాడ్జెట్‌ల వల్ల చిన్నాపెద్దా తేడాలేకుండా వాటి వెంట పరుగులు పెడుతున్నారు. అదే లోకంగా మారిపోతోంది. ఇంక కుటుంబ సభ్యులను కూడా పట్టించుకోనంతగా ఎడిక్ట్ అవుతున్నారు. ఇప్పటి తరం బాగా సున్నిత మనస్కులుగా తయారవుతున్నారు. టెక్నాలజీ వచ్చిన తర్వాత మెసేజ్‌లు, ఫోన్‌లు, నెట్‌లు వచ్చి మనుషులు మనుషులతో మాట్లాడటం మానేశారు. తమకు సంబంధంలేని వారితో మాటలు పెరిగిపోతుంటాయి. ఎవరో తెలియని వాళ్లు వీళ్లను కంట్రోల్ చేస్తుంటారు. ఒకప్పుడు ఉమ్మడి కుటుంబాలు ఉండేవి. పిల్లా పెద్దలకు ఏదైనా సమస్య వస్తే, తమదిగా భావించి పెద్దవాళ్లు క్షణాల్లో ఆ సమస్యకు పరిష్కారం చూపేవారు. సలహాలు సంప్రదింపులు ఉండేవి. ఇప్పడేమౌతుందంటే యువతే పెద్దవాళ్లను దూరం పెట్టేస్తున్నారు. ఫోన్‌లు, గ్యాడ్జెట్స్ మీద ఎక్కువ ప్రేమ పెరిగిపోయి ఎడిక్ట్ అవుతున్నారు. అందువల్ల ఇబ్బంది పడుతున్నారు. ఒకరినొకరు మాట్లాడుకోవడం దాదాపు కరువైపోయింది.

ఆత్మహత్యకు దారితీసే పరిస్థితులు

కాలానుగుణంగా తన్నుతాను మార్చుకోలేకపోవడం, ఆత్మవిశాసం కోల్పోవడం, తనపై తనకు నమ్మకం లేకపోవడం, ఆత్మన్యూనతా భావం, సమస్యలకు భయపడటం, ప్రతిదానికీ ఇతరులతో పోల్చుకోవడం, జరిగి పోయిన విషయాలను పదేపదే తల్చుకోవడం, అతిగా ఆలోచించడం, అనుకోని సంఘటనలు జరుగుతాయని ఊహించుకోవడం.. ఇలాంటివన్నీ ఆత్మహత్యకు పురిగొల్పుతాయి. సూసైడ్ చేసుకునే వారిలో ఎక్కువ శాతం మంది ఆర్థికభారాన్ని మోయలేక, చదువులో రాణించలేక, ప్రేమలో విఫలం, దీర్ఘకాలిక వ్యాధులకు బాధపడటం, మత్తుమందు, మాదక ద్రవ్యాలకు బానిసలవడం, కుటుంబం, ఆస్తి తగాదాలు, వివాహేతర సంబంధాలు, దంపతుల్లో ఒకరిపై ఒకరికి నమ్మకం లేకపోవడం …ఇలాంటివన్నీ బలవన్మరణాలకు కారణమౌతున్నాయి.

FACE-BOOK, Cambodian man kills ex-wife then commits suicide live on Facebook

మానసిక లక్షణాలు

ఆత్మహత్యకు పాల్పడే వారిని ముందే గుర్తించవచ్చని అంటున్నారు మానసిక నిపుణులు. సూసైడ్ చేసుకోవాలనుకున్నవారు కొన్ని అసాధారణ లక్షణాలను కలిగిఉంటారు. ఒంటరితనాన్ని కోరుకుంటారు. అతిగా మద్యాన్ని సేవిస్తారు. ప్రతీకారం తీర్చుకోవడాన్ని గురించి ఎక్కువగా మాట్లాడుతుంటారు. తీవ్ర మానసిక ఒత్తిడికి లోనవడం, అతిగా నిద్రపోవడం, రాత్రిపూట నిద్రపోకుండా ఎక్కువగా ఆలోచించడం, అస్సలు దేనికీ స్పందించకపోవడం, చనిపోతున్నట్లు ముందుగానే పరోక్షంగా సంకేతాలు ఇవ్వడంలాంటివి చేస్తుంటారు. నేను పనికి రాను నా జీవితం వేస్ట్…నన్నెవరూ అర్థం చేసుకోరు…నేను భూమికి భారం..నాకెవరూ లేరు…నేనేం సాధించలేను…జీవితంలో ఓడిపోయాను… దాదాపు ఆత్మహత్య చేసుకొనేవాళ్లంతా ఇలాంటి నిరాశా నిస్పృహలతోనే ఉంటారు. ఇలాంటి మాటలనే వాడుతుంటారు. మరి ఇలాంటి లక్షణాలను కుటుంబ సభ్యులు గుర్తించి సైకాలజిస్ట్‌ను సంప్రదించాలి. బాధితులకు కౌన్సెలింగ్, సైకాలజికల్ థెరపీ ద్వారా కొంతవరకు వారి ఆలోచనను మార్చే అవకాశం ఉంటుంది.

ఆత్మహత్య చేసుకుంటున్న వారి గణాంకాలను పరిశీలిస్తే… ప్రపంచంలో సంవత్సరానికి 8 లక్షల మంది పైగా, అంటే ప్రతి 40 సెకనులకు ఒకరు ఆత్మహత్య చేసుకుంటున్నారు. ఇండియాలో 1,31,666 ఆత్మహత్యలు నమోదు అవుతుంటే, తెలుగు రాష్ట్రాల్లో 13 వేల పై చిలుకు మంది ఆత్మహత్యలు చేసుకొంటున్నారనే విషయం విస్మయాన్ని కలిగిస్తుంది. దాదాపుగా రెండు దశాబ్దాల నుండి ఆత్మహత్యల రేటు పెరుగుతుండటం ఆందోళనకరమైన అంశం. ఆత్మహత్యకు ప్రయత్నిస్తున్నవారిలో 40 సంవత్సరాలలోపు 80% మంది, ప్రతి 20 మందిలో ఒకరు చనిపోతున్నారని, విషం ద్వారా 36.6% మంది, ఉరి వేసుకోవడం ద్వారా 32.1% , ఇతర మార్గాల ద్వారా 7.9% మంది ఉన్నారు. నేడు సాంకేతికంగా ఎంతో అభివృద్ధి చెందుచున్నప్పటికీ యువత, ఉద్యోగులు మానసిక ఒత్తిడి తట్టుకోలేక ఆత్మహత్యలకు పాల్పడుతున్నట్లు గణాంకాలు తెలియచేస్తున్నాయి. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఆత్మహత్య రేటు స్త్రీల కంటే పురుషులే ఎక్కువగా ఉన్నారు. ఆత్మహత్య ద్వారా చనిపోయే ప్రజలలో డిప్రెషన్ అత్యంత సాధారణ మానసిక రుగ్మత ప్రభావం ఎక్కువగా ఉంది. ఆత్మహత్య నివారణ అనేది ప్రపంచ వ్యాప్తంగా సార్వత్రిక సవాలుగా మారింది. ప్రతి సంవత్సరం చనిపోయే వ్యక్తులలో ఆత్మహత్య అనేది మొదటి 15 ప్రధాన కారణాల్లో ఒకటి. ప్రస్తుత సంవత్సరంలో 108 మిలియన్ల మంది ప్రజలు ఆత్మహత్య ప్రవర్తనలతో తీవ్రంగా ప్రభావితమవుతున్నారు. ప్రతి ఒక్క ఆత్మహత్యతో ప్రభావితం చెందిన 25 మంది ఆత్మహత్య చేసుకుంటున్నారు. చాలామందిలో ఆత్మహత్య గురించిన ఆలోచనలు పెరుగుతున్నాయి.

ఆత్మహత్యల్లో భారత్‌దే అగ్రస్థానం

ఆత్మహత్యల్లో భారతదేశం ప్రపంచంలోనే అగ్రస్థానంలో ఉండడం దురదృష్టకరం. ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ నివేదిక ప్రకారం ప్రపంచంలో ప్రతీ 40 సెకన్లకు ఒక ఆత్మహత్య జరుగు తుండగా, మన దేశంలో ప్రతీ రెండు నిమిషాలకు ఒకరు ఆత్మహత్యకు పాల్పడు తున్నారు. ఆత్మహత్యకు పాల్పడుతున్న వారిలో 15 నుంచి 29 ఏళ్లలోపు వారే ఎక్కువ కావడం, మహిళలకంటే పురుషులే ఎక్కువగా ఉన్నట్లు గణాంకాలు చెబుతున్నాయి.

ఆత్మహత్యలను నివారించడం సామాజిక బాధ్యత ఆత్మహత్యకు బాధపడుతున్న వారు స్వయంగా సహాయం కోరుకునే అవకాశం ఉండదు. కాబట్టి తల్లిదండ్రులు, మిత్రులు, పాఠశాల లేదా కాలేజీ ఉపాధ్యాయులు, బంధువులు, సహచరులు ఆత్మహత్య చేసుకోవాలనుకున్నవారి మానసిక స్థితిని గమనించాలి. వారికి ప్రేమను పంచాలి. వారి బాధను వినడానికి సమయం కేటాయించాలి. ఆహ్లాదకరమైన వాతావరణాన్ని కల్పించాలి. చావు ద్వారానే సమస్యకు పరిష్కారం రాదు అనే విషయాన్ని తెలియజేయాలి. జీవిత విలువలను గుర్తింపచేసే విధంగా ప్రేరణ కల్పించాలి. అభయ హస్తం అందించాలి. ఒంటరిగా ఉండకుండా తగు జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి. మంచి సంభాషణను కొనసాగించేలా చర్యలు ఉండాలి. ఈ బాధ్యత ప్రతిఒక్కరిదీ. అందరం కలిసి పనిచేయాలి. ఆత్మహత్యను అడ్డుకోవడంలో కలిసి పనిచేయడం చాలా కీలకమైంది. ఆత్మహత్య ఆలోచనలను అడ్డుకోవడం, ఆత్మహత్యల నివారణలో కుటుంబ సభ్యులు, స్నేహితులు, సహోద్యోగులు, సమాజంలోని విద్యావేత్తలు, మత నాయకులు, ఆరోగ్య నిపుణులు, రాజకీయ నాయకులు, కేంద్ర రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల కృషి చాలా అవసరం.
నివారణ కోసం ఆత్మహత్యలను నివారించేందుకు పలు స్వచ్ఛంద సంస్థలు కృషి చేస్తున్నాయి. ఆత్మహత్య ఆలోచన ఉన్నవారు స్వచ్ఛంద సంస్థల హెల్ప్‌లైన్‌కి ఫోన్ చేస్తే చాలు.. కౌన్సెలింగ్ అందిస్తారు. ఆత్మహత్యల నివారణ కోసం ప్రభుత్వం ప్రత్యేకంగా సూసైడ్ ప్రివెంటేషన్ కౌన్సెలింగ్ సెంటర్‌ని నిర్వహిస్తోంది. నిపుణులు 24 గంటలూ కౌన్సెలింగ్ అందిస్తారు. టోల్ ఫ్రీ నెంబర్ ద్వారా, ఎస్‌ఎంఎస్ ద్వారా, ఈ మెయిల్స్, వీడియో కాల్స్ రూపంలో ఈ సెంటర్ సేవలందిస్తుంది. ప్రస్తుతం 104 టోల్ ఫ్రీ నెంబర్ ద్వారా సేవలందిస్తోంది.

జీవితంపై ఆశను పెంచుకోవాలి

సమాజంలో తన సామాజిక హోదా పోతుందనే దిగులుతో ఆత్మహత్య చేసుకునే బదులు, మరో ఉద్యోగం దొరుకుతుందనే ఆశను పెంచుకుంటే చావును ఆశ్రయించాల్సిన అవసరం ఉండదు. భార్య తన మాట వినట్లేదని ఆత్మహత్య చేసుకునే భర్త, భార్యను అర్థం చేసుకునేందుకు ప్రయత్నం చేయాలి. మద్యానికి బానిసైన భర్తను భరించలేక భార్య ఆత్మహత్య చేసుకుంటుంది. తాను స్వతంత్రంగా జీవించగలనని ఆలోచించలేకపోతుంది. అలాంటి వారికి అండగా మేమున్నామనే నమ్మకం కల్పించే మనుషులు కావాలని, వారిలో ఆత్మవిశ్వాసాన్ని పెంపొందించాలని అంటున్నారు సైకాలజిస్టులు. జీవితంపై సరైన అవగాహన, దృక్పథం ఏర్పరుచుకుంటే ఆత్మహత్యలవైపు మనసు వెళ్లదు. ఒక్క క్షణం పాజిటివ్‌గా ఆలోచిస్తే ఎన్నో సమస్యలకు పరిష్కారం కళ్లముందు కనిపిస్తుంది.

మల్లీశ్వరి వారణాసి

బాధంతా వింటాం..

మాది రోష్ని హెల్ప్‌లైన్ సెంటర్. రోష్ని ట్రస్ట్ ఆధ్వర్యంలో నడుస్తోంది. ఈ సంస్థ 20 ఏళ్లుగా ఆత్మహత్యలను నివారించడానికి పనిచేస్తోంది. ఇంతవరకు మేం చాలా వరకు విజయం సాధించాం. ఇంకా సాధించాల్సింది చాలా ఉంది. డిప్రెషన్‌లో ఉన్నవారిని, ఆత్మహత్య చేసుకోవాలనుకునేవారిని మా సంభాషణల ద్వారా ఆపగలుగుతున్నాం. రోష్ని కౌన్సిలింగ్ సెంటర్ కూడా ఉంది. అక్కడ , ప్రొఫెషనల్ సైకాలజిస్టులు, సైక్రియాటిస్ట్‌లు ఉంటారు. ఇక్కడ మేం ట్రెయిన్డ్ వాలంటీర్స్‌మి. ఇదంతా ఫ్రీ అండ్ కాన్ఫిడెన్షియల్ సర్వీస్. మాకు రోజుకు దాదాపు 25 నుంచి 30 వరకు కాల్స్ వస్తుంటాయి. సూసైడ్‌కి రెడీ అయి కాల్ చేస్తుంటారు. మేం వారి వివరాలను అడగం. బాధితులు చెప్పేది శ్రద్ధగా వింటాం. ఏమీ సలహాలు ఇవ్వం. మాతో మాట్లాడుతున్నప్పుడే వారికి ఒక సొల్యూషన్ వస్తుంది. దాంతో వారు ఆత్మహత్యనుంచి తప్పుకుంటారు. మాకింత భవిష్యత్తు ఉందా అని ఆలోచించేలా చేస్తాం. అలా వారితో మా సంభాషణ ఉంటుంది. మనసులోని బాధ ఒకరికి చెప్పుకుంటే మనసు తేలికపడుతుంది. ఈ రోజుల్లో వినేవారు దొరకడంలేదు. అక్కడ మా ఉపయోగం ఉంటుంది. మాకు బాధితుల వివరాలతో పనిలేదు. కేవలం వాళ్ల బాధతోనే పని. కొంతమంది ఇక్కడికి విజిటర్సుగా కూడా వస్తుంటారు. వారు విజిటర్స్‌గా లోపలికి వచ్చే తీరుకి, వెళ్లే తీరుకి చాలా తేడా కనిపిస్తుంది. వచ్చేటప్పుడు ఇక్కడికి రావచ్చాలేదా అనే అనుమానంతో వస్తారు. అసలేం జరుగుతుంది. వీళ్లెవరు అన్నట్లుగా వస్తారు. ఎవరిద్వారానో విని వస్తారు. మేం ఇండివిడ్యువల్ టాక్ కాబట్టి వాళ్లకి అర్థమవుతుంది. సాధారణంగా పరిచయంలేని వారితో ఏం మాట్లాడలేరు కదా. మా ట్రెయినింగ్‌లో నేర్చుకున్నట్లు వారితో మాట్లాడే తీరువల్ల అంతా చెప్తారు. వారి బాధంతా వింటాం. దీనికోసం ఏమీ అపాయింట్‌మెంట్ అక్కర్లేదు. ఫలానా సమయం అంటూ లేదు. అంతా చెప్పుకున్నాక వారు బయటకు వెళ్లేటప్పుడు ఆత్మవిశ్వాసంతో వెళ్లడం చూస్తుంటాం. ముఖంలో దిగులు పోయి ధైర్యంతో వెళ్లడం సంతోషాన్ని కలిగిస్తుంది. డిప్రెషన్‌లోంచి బయట పడ్డాక తర్వాతి రోజు ఫోన్ చేసి కృతజ్ఞతలు తెలుపుకున్న సందర్భాలు ఎక్కువగా ఉన్నాయి. ఉదయం 11 నుంచి రాత్రి 9 వరకు హెల్ప్ లైన్ పనిచేస్తుంది. చెప్పుకోవడానికి లేకపోతేనే మా వరకు వస్తున్నారు. చిన్న పిల్లలు కూడా మాకు ఫోన్ చేస్తారు. వారి బాధలు చెప్పుకుంటున్నారు. కారణాలు మాత్రం చాలా చిన్నవి. మాది వాలంటరీ సర్వీస్. స్కూళ్లు, హాస్పిటల్స్, జైళ్లకు వెళ్తుంటాం. అక్కడ ప్రిజనర్స్‌తో మాట్లాడతాం. ఈసారి ప్రత్యేకత ఏమంటే మేమే రోజుకొక వివిధ రంగాల్లో ఉన్నవారిని మా సెంటర్‌కు ఆహ్వానిస్తున్నాం. అందరం కల్సి డిప్రెషన్‌లో ఉన్నవారిని ఎలా గమనించాలి అనే విషయంపై అవగాహనా కార్యక్రమాలను నిర్వహిస్తున్నాం. మా సెంటర్ బేగంపేట్‌లో ఉంది. పోలీస్, టీచర్స్,పేరెంట్స్ ఐటీ ఉద్యోగులు, మెడికల్ డిపార్ట్‌మెంట్ ఇలా అందరితో కలిసి పనిచేస్తున్నాం. మా నెంబర్లు 04066202000, 66202001

నిర్మల, రోష్నీ హెల్ప్‌లైన్ వాలంటీర్

Comments

comments